Từ điển thuật ngữ
Các khái niệm về quyền riêng tư, bảo mật và mạng xã hội — giải thích ngắn gọn, bằng lời dễ hiểu.
A
Ẩ
B
- Bài đăng đã lưu (dấu trang)Bài đăng đã lưu là một danh sách ghi nhớ cá nhân: bạn cất bài đăng để tìm lại sau, mà không cần chia sẻ hay bình luận.
- Bạn thânBạn thân là danh sách do chính bạn chọn: bài đăng chia sẻ ở mức này chỉ những người trong danh sách mới thấy, chứ không phải toàn bộ bạn bè của bạn.
- Bảng tin (feed)Bảng tin (feed) là dòng bài đăng được cập nhật liên tục trên mạng xã hội, lần lượt hiển thị nội dung mới từ các liên hệ của bạn hoặc chủ đề bạn theo dõi.
- Báo cáo nội dungChức năng báo cáo cho phép bạn báo cho người kiểm duyệt về bài đăng, hồ sơ hoặc tin nhắn vi phạm quy tắc hoặc khiến bạn lo ngại.
- Bắt nạt trên mạngBắt nạt trên mạng là việc lặp đi lặp lại lăng mạ, làm nhục, đe dọa hoặc cô lập người khác qua các kênh kỹ thuật số như mạng xã hội hay ứng dụng nhắn tin.
- Bên xử lý dữ liệu (xử lý thay mặt)Bên xử lý dữ liệu là nhà cung cấp dịch vụ, như công ty lưu trữ web, xử lý dữ liệu cá nhân thay mặt và theo chỉ thị của một tổ chức khác.
- Bí danh hóa (pseudonymisation)Pseudonymisation thay tên và các định danh khác bằng mã. Dữ liệu chỉ có thể gắn với một người nhờ thông tin bổ sung được giữ riêng.
- Bong bóng lọc (filter bubble)Bong bóng lọc hình thành khi thuật toán chủ yếu cho bạn thấy nội dung khớp với sở thích và quan điểm sẵn có, còn các góc nhìn khác dần khuất khỏi tầm mắt.
C
- Cài ứng dụng ngoài cửa hàng (sideloading)Sideloading là cài ứng dụng trực tiếp từ một tệp thay vì qua cửa hàng ứng dụng chính thức; trên Android thường là tệp APK.
- Catfishing (giả danh để lừa tình cảm)Catfishing là tạo danh tính giả trên mạng để chiếm lòng tin hoặc tình cảm của ai đó, thường bằng ảnh bị đánh cắp và câu chuyện bịa đặt kéo dài nhiều tuần.
- Chat nhómChat nhóm là cuộc trò chuyện chung của nhiều người, trong đó mọi thành viên đều thấy từng tin nhắn và trả lời được. Dùng cho gia đình, bạn bè, câu lạc bộ, đội dự án.
- Chặn chụp ảnh màn hìnhChặn chụp ảnh màn hình ngăn ứng dụng bị ghi lại trong ảnh chụp và video quay màn hình, thường ở các màn hình đặc biệt nhạy cảm như đăng nhập hay thanh toán.
- Chặn người dùngChặn người dùng là cắt đứt liên lạc: tùy dịch vụ, người kia không thể nhắn tin, gửi lời mời hay xem nội dung của bạn nữa, và bạn nắm quyền kiểm soát.
- Chế độ tối (dark mode)Chế độ tối là cài đặt hiển thị với nền tối và chữ sáng mà nhiều hệ điều hành, ứng dụng và trang web cung cấp thay cho giao diện sáng.
- Chia sẻ màn hình (screen sharing)Chia sẻ màn hình cho phép bạn cho người khác xem nội dung màn hình theo thời gian thực trong cuộc gọi hoặc livestream – cả màn hình hay chỉ một cửa sổ.
- Chia sẻ vị tríChia sẻ vị trí là cho người khác biết bạn đang ở đâu, chẳng hạn dưới dạng bản đồ trong cuộc trò chuyện, gửi một lần hoặc theo thời gian thực.
- Chiếm đoạt tài khoảnChiếm đoạt tài khoản là khi ai đó truy cập trái phép vào tài khoản của bạn và dùng nó nhân danh bạn, thường qua mật khẩu bị đánh cắp hoặc phishing.
- Chính sách quyền riêng tư (privacy policy)Chính sách quyền riêng tư giải thích nhà cung cấp xử lý dữ liệu cá nhân nào, vì mục đích gì, trên cơ sở pháp lý nào và bạn có quyền gì với dữ liệu đó.
- Chọc (poke)Chọc là lời chào không cần lời nói: chỉ với một lần chạm, bạn cho một người bạn biết rằng bạn đang nghĩ đến họ – mà không cần gửi tin nhắn.
- Chủ quyền sốChủ quyền số là khả năng dùng dịch vụ số theo điều kiện của chính mình: biết dữ liệu ở đâu, ai có quyền truy cập và có thể đổi nhà cung cấp.
- Clickbait (câu view)Clickbait là tiêu đề hoặc ảnh thu nhỏ giật gân để câu nhấp chuột bằng sự tò mò, nhưng nội dung thường không giữ đúng lời hứa.
- Content Credentials (thông tin xác thực nội dung)Content Credentials là thông tin nguồn gốc được ký số trong tệp: có thể cho thấy ảnh được tạo ra như thế nào và sau đó đã được chỉnh sửa ra sao.
- CookieCookie là những mẩu dữ liệu nhỏ mà trang web lưu trong trình duyệt của bạn, chẳng hạn để giữ bạn đăng nhập hoặc ghi nhớ cài đặt giữa các lần truy cập.
D
- DeepfakeDeepfake là hình ảnh, video hoặc đoạn âm thanh được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo để bắt chước một người thật một cách thuyết phục.
- Dịch tự độngDịch tự động giúp đọc được bài đăng và tin nhắn bằng ngoại ngữ chỉ với một lần chạm – để làm vậy, văn bản được gửi đến một dịch vụ dịch.
- Dịch vụ onionDịch vụ onion là trang web hoặc dịch vụ có địa chỉ .onion, chỉ truy cập được qua Tor, vì vậy kết nối không bao giờ rời khỏi mạng Tor.
- DoxingDoxing là việc thu thập và công bố thông tin riêng tư của một người như địa chỉ, số điện thoại hoặc nơi làm việc, thường để đe dọa hoặc vạch trần họ.
- Dụ dỗ trẻ em trên mạng (cybergrooming)Cybergrooming là khi người lớn cố tình xây dựng lòng tin với trẻ em và thanh thiếu niên trên mạng để thao túng hoặc bóc lột tình dục các em.
- Dữ liệu EXIFDữ liệu EXIF là thông tin bổ sung được lưu trong tệp ảnh, chẳng hạn thời điểm chụp, mẫu máy ảnh, thông số phơi sáng và thường cả vị trí GPS.
Đ
- Đánh cắp danh tính (identity theft)Trong đánh cắp danh tính, tội phạm dùng dữ liệu cá nhân của người khác để mua sắm, ký hợp đồng hoặc chiếm tài khoản dưới tên người đó.
- Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA)Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) là quy định của EU về dịch vụ số. Từ năm 2024, đạo luật buộc các nền tảng trực tuyến cung cấp công cụ báo cáo và minh bạch.
- Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA)Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) là quy định của EU dành cho các nền tảng trực tuyến rất lớn, buộc những người gác cổng phải đưa ra điều kiện công bằng.
F
G
- GDPR (Quy định chung về bảo vệ dữ liệu)GDPR là quy định của EU bảo vệ dữ liệu cá nhân. Quy định này xác định khi nào dữ liệu được phép xử lý và mọi người có quyền gì đối với thông tin của mình.
- GIF (ảnh động)GIF là đoạn ảnh động ngắn, lặp lại, không có âm thanh, thường được dùng làm phản ứng, câu đùa hoặc cách bày tỏ cảm xúc trong chat và bài đăng.
H
- Hàm băm (hash function)Hàm băm biến mọi dữ liệu thành một giá trị ngắn có độ dài cố định, như một dấu vân tay kỹ thuật số giúp dễ phát hiện thay đổi trong dữ liệu.
- HashtagHashtag là từ khóa đứng sau ký hiệu #, giúp liên kết một bài đăng trên mạng xã hội với một chủ đề và giúp dễ dàng tìm thấy các bài đăng liên quan.
- Họp video (video conference)Họp video kết nối nhiều người bằng hình ảnh và âm thanh qua internet, để bạn nhìn thấy và nói chuyện với nhau dù ở những nơi khác nhau.
- Hồ sơ giả mạoHồ sơ giả mạo là tài khoản dùng thông tin bịa đặt hoặc bị đánh cắp để giả làm người thật, thường dùng để lừa đảo, phát tán spam hoặc quấy rối.
- HSTSHSTS là chỉ thị mà một trang web gửi cho trình duyệt của bạn: từ lần truy cập đầu tiên, chỉ kết nối với trang qua HTTPS đã mã hóa, không bao giờ qua http thường.
- HTTPSHTTPS là phiên bản mã hóa của HTTP: nội dung giữa trình duyệt và trang web được bảo vệ khỏi bị đọc hoặc sửa đổi trên đường truyền.
I
K
- Khả năng tiếp cận kỹ thuật số (digital accessibility)Khả năng tiếp cận kỹ thuật số nghĩa là ai cũng dùng được trang web và ứng dụng, kể cả người khiếm thị, khiếm thính, hạn chế vận động hay nhận thức.
- Khảo sát (poll)Khảo sát (poll) là một câu hỏi kèm nhiều đáp án để người khác bình chọn, chẳng hạn trong bài đăng, story hoặc cuộc trò chuyện.
- Kiểm chứng thông tinKiểm chứng thông tin dùng các nguồn để xem một nhận định có đúng không, giúp bạn nhìn nhận thông tin sai lệch và tin đồn trên mạng một cách tỉnh táo.
- Kiểm duyệt nội dungKiểm duyệt nội dung là việc xem xét nội dung được đăng trên nền tảng trực tuyến nhằm phát hiện, gỡ bỏ hoặc hạn chế nội dung bất hợp pháp hay vi phạm quy tắc.
- Kỹ thuật xã hội (social engineering)Kỹ thuật xã hội là các mánh khóe kẻ lừa đảo dùng để thao túng người khác tiết lộ dữ liệu, chuyển tiền hoặc trao quyền truy cập vào tài khoản.
L
- Link-in-Bio (liên kết trong tiểu sử)Link-in-Bio là một trang duy nhất bạn gắn vào hồ sơ, gom mọi liên kết quan trọng của bạn lại – chẳng hạn trang web, cửa hàng hay hồ sơ mạng xã hội.
- LivestreamLivestream là video được phát qua internet theo thời gian thực: người xem theo dõi sự việc ngay khi đang diễn ra và thường có thể tham gia qua chat trực tiếp.
- Lỗ hổng zero-dayLỗ hổng zero-day là một lỗ hổng bảo mật mà kẻ tấn công có thể khai thác trước khi nhà sản xuất biết đến hoặc trước khi có bản cập nhật.
- Lợi ích hợp pháp (legitimate interest)Lợi ích hợp pháp là một cơ sở pháp lý theo GDPR. Nó cho phép xử lý mà không cần sự đồng ý miễn là quyền của người liên quan không lấn át nó.
- Lời mời kết bạnLời mời kết bạn là lời mời kết nối với ai đó trên một mạng xã hội. Nó chỉ có hiệu lực khi người kia đồng ý, và cho đến lúc đó vẫn ở trạng thái chờ.
- Lừa đảo trực tuyến (scam)Lừa đảo trực tuyến là chiêu lừa trên internet nhằm chiếm tiền, dữ liệu hoặc quyền truy cập, chẳng hạn qua cửa hàng giả, giải thưởng giả hay lừa tình.
- Lưu trữ đám mây (cloud storage)Lưu trữ đám mây là không gian trên máy chủ của nhà cung cấp mà bạn truy cập qua internet để sao lưu, đồng bộ hoặc chia sẻ tệp từ bất kỳ thiết bị nào.
M
- Mã hóa đầu cuốiMã hóa đầu cuối nghĩa là chỉ người gửi và người nhận mới đọc được tin nhắn; ngay cả dịch vụ chuyển tin nhắn cũng chỉ thấy dữ liệu đã bị xáo trộn.
- Mã hóa đường truyền (TLS)Mã hóa đường truyền (TLS) bảo vệ dữ liệu truyền giữa thiết bị của bạn và máy chủ khỏi bị nghe lén; các trang web dùng TLS có địa chỉ bắt đầu bằng https://.
- Mã QR (QR code)Mã QR là mã hình vuông gồm các chấm đen trắng, lưu thông tin như một liên kết và có thể được quét bằng camera điện thoại thông minh.
- Mạng TorMạng Tor định tuyến kết nối internet qua nhiều nút chuyển tiếp được mã hóa, giúp việc liên kết hoạt động trực tuyến của bạn với địa chỉ IP trở nên khó hơn.
- Mạng xã hộiMạng xã hội là dịch vụ trực tuyến nơi mọi người tạo hồ sơ, kết nối với nhau và chia sẻ bài đăng, ảnh hoặc tin nhắn.
- Mật mã hậu lượng tửMật mã hậu lượng tử là các phương pháp mã hóa và chữ ký được thiết kế để chống lại các cuộc tấn công của những máy tính lượng tử mạnh trong tương lai.
- MemeMeme là một hình ảnh, video hoặc đoạn văn bản, thường mang tính hài hước, được chia sẻ, chỉnh sửa và phối lại không ngừng trên internet.
- ML-KEMML-KEM là phương pháp hậu lượng tử được NIST chuẩn hóa, cho phép hai thiết bị thỏa thuận một khóa bí mật chung mà không cần gửi khóa đó qua mạng.
N
- Netiquette (quy tắc ứng xử trên mạng)Netiquette là những quy tắc bất thành văn về cách cư xử lịch sự và chu đáo trên internet, chẳng hạn trong trò chuyện, diễn đàn và mạng xã hội.
- Ngôn từ thù ghét (hate speech)Ngôn từ thù ghét là lời lẽ hạ thấp hoặc công kích người khác vì những đặc điểm như nguồn gốc, tôn giáo, giới tính, xu hướng tính dục hoặc khuyết tật.
- Người xem hồ sơNgười xem hồ sơ là những người đã xem hồ sơ của bạn. Có mạng chỉ hiện con số, có mạng hiện cả tên – điều quan trọng là biết trước.
- Nhắc đến (@mention)Nhắc đến dùng ký hiệu @ để chỉ tới một người khác trong bài đăng hoặc bình luận và liên kết đoạn văn bản tới hồ sơ của họ.
- Nhật ký biết ơnNhật ký biết ơn là một bài tập nhỏ: bạn đều đặn viết ra điều mình biết ơn – và chủ động hướng sự chú ý đến những điều tốt đẹp.
O
P
- PasskeyPasskey là chìa khóa đăng nhập kỹ thuật số thay thế mật khẩu của bạn: thay vào đó, bạn đăng nhập bằng vân tay, nhận diện khuôn mặt hoặc mã PIN của thiết bị.
- Phản ứng bằng emojiPhản ứng bằng emoji cho phép bạn đáp lại bài đăng hoặc tin nhắn chỉ bằng một lần chạm, không cần viết, như một dấu hiệu nhanh của sự đồng tình hay cảm xúc.
- Phần mềm độc hại (malware)Phần mềm độc hại là phần mềm được tạo ra để lén theo dõi dữ liệu, làm hỏng thiết bị hoặc cấp quyền truy cập cho kẻ tấn công, từ virus đến spyware.
- Phiên đăng nhập (thiết bị đã đăng nhập)Phiên đăng nhập là khoảng thời gian bạn đang đăng nhập trên một thiết bị. Mỗi thiết bị có phiên riêng, và bạn có thể xem lại cũng như kết thúc chúng.
- Phishing (lừa đảo giả mạo)Phishing là hình thức lừa đảo trong đó tội phạm dùng tin nhắn hoặc trang web giả mạo để lừa người khác cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin thanh toán.
- Phòng thoạiPhòng thoại là nơi gặp gỡ lâu dài trên mạng, nơi mọi người trò chuyện bằng giọng nói và nhắn tin song song – không cần ai phải gọi điện.
- Privacy by design (quyền riêng tư ngay từ thiết kế)Privacy by design nghĩa là tích hợp bảo vệ dữ liệu vào công nghệ và dịch vụ ngay từ đầu quá trình phát triển, thay vì bổ sung sau.
Q
- Quảng cáo theo ngữ cảnhQuảng cáo theo ngữ cảnh hiển thị quảng cáo phù hợp với nội dung xung quanh, chứ không dựa trên hồ sơ được lập về bạn và hành vi trước đây của bạn.
- Quyền chỉnh sửa (right to rectification)Quyền chỉnh sửa theo Điều 16 GDPR cho phép bạn yêu cầu sửa dữ liệu không chính xác về mình và bổ sung dữ liệu chưa đầy đủ.
- Quyền của ứng dụng (app permissions)Quyền của ứng dụng quyết định một ứng dụng trên điện thoại được phép truy cập những gì, như camera, micrô, vị trí, danh bạ hoặc ảnh.
- Quyền di chuyển dữ liệuQuyền di chuyển dữ liệu là quyền của bạn theo Điều 20 GDPR được nhận dữ liệu mình đã cung cấp ở định dạng phổ biến, máy đọc được và mang sang dịch vụ khác.
- Quyền được xóa dữ liệuQuyền được xóa theo Điều 17 GDPR cho phép bạn yêu cầu một tổ chức xóa dữ liệu cá nhân của mình, với điều kiện đáp ứng một số điều kiện pháp lý nhất định.
- Quyền truy cập dữ liệu (Điều 15 GDPR)Quyền truy cập theo Điều 15 GDPR cho phép bạn biết một tổ chức có xử lý dữ liệu cá nhân của bạn không, họ lưu giữ gì, vì sao, và nhận một bản sao.
R
- Ransomware (phần mềm tống tiền)Ransomware là phần mềm tống tiền: nó mã hóa tệp hoặc khóa thiết bị, và tội phạm đứng sau đòi một khoản tiền chuộc để chịu mở khóa lại cho bạn.
- Reel (video ngắn)Reel là video dọc ngắn dành cho điện thoại, thường được hiển thị trong một khu vực vuốt riêng của mạng xã hội và thường đi kèm nhạc hoặc âm thanh.
- Rò rỉ dữ liệu (data breach)Trong rò rỉ dữ liệu, dữ liệu cá nhân rơi vào tay người không được phép hoặc bị mất, chẳng hạn do tấn công mạng, cấu hình sai hay một sai sót đơn giản.
S
- ShadowbanShadowban là một hạn chế ngầm: bài đăng của một tài khoản gần như không còn hiển thị với người khác, mà chủ tài khoản không được thông báo.
- Siêu dữ liệuSiêu dữ liệu là dữ liệu về dữ liệu: chẳng hạn một bức ảnh được chụp khi nào, ở đâu và bằng thiết bị nào, hoặc ai đã gửi tin nhắn cho ai và vào lúc nào.
- SIM swapping (chiếm đoạt số điện thoại)SIM swapping là hình thức lừa đảo trong đó tội phạm chuyển số điện thoại của nạn nhân sang thẻ SIM do chúng kiểm soát để chặn mã đăng nhập gửi qua SMS.
- Social bot (bot mạng xã hội)Social bot là tài khoản tự động trên mạng xã hội, tự đăng bài, thích hoặc chia sẻ và thường giả vờ là một người thật đang sử dụng.
- SpamSpam là tin nhắn hàng loạt không mong muốn, thường là quảng cáo, thư dây chuyền hoặc âm mưu lừa đảo, gửi qua email, chat hoặc bình luận.
- Story (trên mạng xã hội)Story là bài đăng dạng ảnh hoặc video trên mạng xã hội chỉ hiển thị trong thời gian giới hạn, thường khoảng 24 giờ, trước khi biến mất khỏi tầm nhìn.
- Sự đồng ý của cha mẹSự đồng ý của cha mẹ là sự cho phép của cha mẹ để trẻ em và thanh thiếu niên được dùng một dịch vụ trực tuyến và dữ liệu của các em được xử lý.
- Sự đồng ý theo GDPRSự đồng ý là việc bạn tự nguyện, được thông tin đầy đủ và rõ ràng chấp thuận cho xử lý dữ liệu của bạn vì một mục đích cụ thể, và bạn có thể rút lại.
T
- Tắt tiếngTắt tiếng là vặn nhỏ một người hoặc một cuộc trò chuyện xuống mức yên tĩnh: kết nối vẫn còn, nhưng bạn ít bị thông báo và gián đoạn hơn.
- Tấn công vét cạn (brute-force)Trong một cuộc tấn công brute-force, tội phạm dùng công cụ tự động thử vô số mật khẩu hoặc khóa cho đến khi một tổ hợp nào đó hiệu quả.
- Tệp APKTệp APK là gói cài đặt của một ứng dụng Android. Tệp này gói gọn mã, tài nguyên và chữ ký, và có thể được cài đặt mà không cần kho ứng dụng.
- Tệp ICSTệp ICS là tệp lịch ở định dạng iCalendar, giúp chia sẻ cuộc hẹn giữa các ứng dụng lịch, chương trình email và trang web với nhau.
- Theo dõi trực tuyếnTheo dõi trực tuyến là ghi lại hành vi của bạn trên web và ứng dụng, thường qua nhiều nhà cung cấp, để lập hồ sơ dùng cho việc như quảng cáo nhắm mục tiêu.
- Thông báo đẩy (push notification)Thông báo đẩy là tin nhắn mà một ứng dụng hoặc trang web chủ động gửi đến thiết bị của bạn, ngay cả khi lúc đó bạn không mở nó.
- Thông tin sai lệch có chủ đích (disinformation, fake news)Disinformation là thông tin sai hoặc gây hiểu lầm được phát tán có chủ đích để lừa dối hoặc gây hại. Trong đời thường, nó hay được gọi là fake news.
- Thời gian sử dụng màn hìnhThời gian sử dụng màn hình là thời gian bạn dùng điện thoại, máy tính bảng hay máy tính. Quan trọng không chỉ là dùng bao lâu mà còn là dùng để làm gì.
- Thuật toán bảng tin (feed algorithm)Thuật toán bảng tin là phần mềm quyết định mạng xã hội hiển thị bài đăng nào cho bạn và theo thứ tự nào, dựa trên tín hiệu như hoạt động trước đây.
- Tiêu chuẩn cộng đồngTiêu chuẩn cộng đồng là quy tắc ứng xử của một nền tảng: điều gì được phép, điều gì không và điều gì có thể xảy ra nếu vi phạm, nhưng không thay thế pháp luật.
- Tin nhắn thoạiTin nhắn thoại là đoạn ghi âm ngắn bạn gửi trong cuộc trò chuyện, để người kia phát lại bất cứ khi nào thuận tiện, không cần cùng trực tuyến.
- Tin nhắn tự xóaTin nhắn tự xóa sẽ tự biến mất khỏi cuộc trò chuyện sau một khoảng thời gian đặt trước, để các cuộc trò chuyện không bị lưu giữ vĩnh viễn.
- Tin rao vặtTin rao vặt là những tin đăng ngắn trực tuyến, chủ yếu do cá nhân bán, tặng hoặc trao đổi đồ cũ. Dưới đây là cách nhận biết lừa đảo.
- Tối thiểu hóa dữ liệu (data minimisation)Tối thiểu hóa dữ liệu nghĩa là chỉ thu thập và lưu trữ lượng dữ liệu cá nhân thực sự cần cho một mục đích cụ thể, và không hơn.
- Tống tiền bằng ảnh nhạy cảm (sextortion)Sextortion là tống tiền bằng ảnh hoặc video nhạy cảm: kẻ gây hại dọa công khai và đòi tiền hay thêm hình ảnh. Đó không bao giờ là lỗi của bạn.
- Trạng thái trực tuyếnTrạng thái trực tuyến cho biết ai đó có đang hoạt động hay không – thường là chấm xanh lá hoặc “hoạt động lần cuối”. Bạn nên tự quyết định mình hiện ra đến mức nào.
- Trình quản lý mật khẩu (password manager)Trình quản lý mật khẩu lưu thông tin đăng nhập của bạn được mã hóa ở một nơi, tạo mật khẩu mạnh và tự điền giúp bạn khi đăng nhập.
- Trò chơi trong chatTrò chơi trong chat là một trò chơi nhỏ cùng tham gia ngay trong messenger – chẳng hạn một câu hỏi mà mọi người trả lời bí mật trước khi các câu trả lời được mở ra.
- Troll (kẻ chọc phá trên mạng)Troll là người cố tình khiêu khích người khác trên mạng bằng lời lăng mạ, tranh cãi hay chuyện vô nghĩa để gây phản ứng và phá rối cuộc trò chuyện.
- Truyền thông xã hội (social media)Truyền thông xã hội là các dịch vụ trực tuyến nơi người dùng tự đăng, bình luận và chia sẻ nội dung – từ mạng xã hội đến nền tảng video.
Ứ
- Ứng dụng nhắn tin (messenger)Ứng dụng nhắn tin là dịch vụ nhắn tin tức thời: bạn viết cho từng người hoặc nhóm, gửi ảnh và tin nhắn thoại, và gọi điện.
- Ứng dụng web tiến bộ (PWA)Ứng dụng web tiến bộ (PWA) là trang web có thể được cài đặt như một ứng dụng trên màn hình chính hoặc màn hình máy tính và mở trong cửa sổ riêng.
V
- Viên nang thời gian (tin nhắn số gửi đến tương lai)Viên nang thời gian kỹ thuật số là tin nhắn gửi đến tương lai: bạn viết hôm nay, đặt ngày mở, và chỉ đến ngày đó nó mới hiện ra.
- VoIP / điện thoại internetVoIP (Voice over IP) là gọi điện qua internet: giọng nói được số hóa và gửi trong các gói dữ liệu thay vì qua mạng điện thoại truyền thống.
- VPNVPN (mạng riêng ảo) đưa lưu lượng dữ liệu của bạn qua một đường hầm được mã hóa đến một máy chủ, rồi máy chủ này chuyển tiếp ra internet.
W
X
- Xác nhận đã đọcXác nhận đã đọc cho người gửi biết tin nhắn của họ đã được mở, thường hiển thị dưới dạng dấu tích hoặc dòng chữ như “Đã đọc”.
- Xác thực hai yếu tố (2FA)Xác thực hai yếu tố (2FA) nghĩa là bạn chứng minh danh tính theo hai cách khác nhau khi đăng nhập, chẳng hạn bằng mật khẩu cùng với mã từ một ứng dụng.
- Xem một lần (View once)Xem một lần cho phép người nhận mở ảnh hoặc video chỉ một lần duy nhất; sau đó không thể xem lại nội dung đó trong cuộc trò chuyện nữa.