Glosaryo

Fact check: kahulugan sa Tagalog

Sinusuri ng fact check gamit ang mga source kung totoo ang isang pahayag at nakakatulong na timbangin ang maling impormasyon at tsismis online.

Ano ang fact check?

Ang fact check ay pagsusuri sa isang pahayag, numero, larawan o video gamit ang mga mapagkakatiwalaang source. Karaniwang hatol ang kinalalabasan nito gaya ng “totoo”, “bahagyang totoo”, “mali” o “hindi napatunayan”, madalas na may paliwanag at mga source na ginamit. Isinasagawa ang mga fact check ng mga newsroom at independiyenteng organisasyon; sa mga social network, madalas lumalabas ang mga ito bilang abiso mismo sa post.

Paano gumagana ang fact check

Hinahanap muna ng mga tagasuri ang orihinal na source ng isang pahayag at ikinukumpara ito sa mga pag-aaral, opisyal na estadistika o pahayag ng mga eksperto. Sa mga larawan at video, tinatanong nila kung kailan at saan kinunan ang footage at kung galing ba ito sa ibang konteksto. Matagal ito, kaya madalas na malawak nang kumalat ang maling ulat bago lumabas ang pagwawasto. Bukod pa rito, katotohanan lamang ang masusuri: hindi usapin ng fact check ang mga opinyon at value judgment.

Ano ang dapat bantayan

Huminto saglit bago magbahagi, lalo na sa mga ulat na labis na nakakagalit o nakakatakot. Tanungin ang sarili kung sino ang nagpapakalat ng impormasyon, kung may orihinal na source at kung gaano na katagal ang ulat. Maghanap ng ilang independiyente at kagalang-galang na source na nag-uulat ng parehong bagay. Para sa mga larawan, nakakatulong ang reverse image search. At tandaan: kapag walang abiso, hindi ibig sabihin na totoo ang isang bagay; maraming pahayag ang hindi pa lang nasusuri.

Sa Friendstime

Sa Friendstime, puwedeng magkaroon ng fact-check note ang mga post, halimbawa “Disputed” o “Misinformation”. Sa Android app, puwede ring bumoto ang mga miyembro kung tumpak ang isang pahayag. Puwede ring lagyan ng label ang mga larawan bilang AI-generated; batay ang label sa mga detalye ng pinagmulan sa image file o sa sinasabi mo mismo kapag nagpo-post. Kung wala ang mga ganoong detalye, hindi maaasahang matutukoy ang pinagmulan, kaya ang larawang walang abiso ay hindi awtomatikong totoo. Puwede mo ring i-report ang maling impormasyon.

Mga madalas itanong

Paano ko masusuri mismo kung totoo ang isang ulat?

Hanapin ang orihinal na source, ang petsa at ang konteksto. Ihambing sa ilang independiyente at kagalang-galang na source at gumamit ng reverse image search para sa mga larawan. Kung mukhang sadyang sensasyonal ang isang ulat o nagmamadali kang ibahagi ito, mag-ingat.

Ano ang magagawa ko kung makakita ako ng maling impormasyon?

Huwag ibahagi ang post. Sa Friendstime, puwede mo itong i-report mula sa menu at piliin ang maling impormasyon bilang dahilan; puwede kang magdagdag ng maikling paliwanag. Tao ang nagsusuri sa report doon.

Ibig bang sabihin na totoo ang larawang walang AI notice?

Hindi. Batay ang label sa mga detalye ng pinagmulan sa file. Kung wala ang mga ito, halimbawa dahil ipinasa ang larawan bilang screenshot, hindi maaasahang matutukoy ang pinagmulan.

Mga kaugnay na termino

Mga kaugnay na paksa

Subukan ang Friendstime

Isang minuto lang ang pag-sign up at libre ito.

Lahat ng termino sa glosaryo →